Schimmel in kelder: verwijderen met de juiste voorzorgen en de oorzaak vinden

Waar komt schimmel in de kelder vandaan?

Schimmel heeft vocht nodig. In een kelder kan dat vocht onder meer komen van condens, van water dat door muur of vloer binnenkomt, of van lucht die weinig ververst wordt. Volgens Departement Zorg kunnen vochtproblemen ontstaan door onvoldoende verse lucht, waardoor binnen schimmel kan groeien ³.

Komt het vocht van buiten, als grondwater, doorslaand vocht of opstijgend vocht, dan houdt schoonmaken het niet tegen. Welk vochttype het waarschijnlijkst is, krijg je als indicatie met de keldervochttest. Wijzen je antwoorden op schimmel, dan toont hij ook welk ander vochttype het zwaarst doorweegt.

Maar is alles wat wit is ook schimmel?

Is witte aanslag in de kelder schimmel of zout?

Niet altijd schimmel. Een witte, poederige laag op metselwerk of pleister kan ook zoutuitbloei zijn: zout dat met vocht uit de muur komt en aan het oppervlak achterblijft. Buildwise beschrijft hoe hygroscopische zouten, zouten die vocht uit de lucht aantrekken, kunnen uitbloeien tot poederige afzettingen en verflagen kunnen doen afschilferen ⁴.

Een witte laag op hout, karton, leer of textiel kan schimmel zijn; op steen, voegen of pleister kan het ook zoutuitbloei zijn. Zeker weten doe je dat niet door te kijken.

Zoutuitbloei kan op vocht in de muur wijzen: Test-Aankoop noemt salpeter, dat is zoutuitbloei op de muur, als teken van vocht dat uit de bodem opstijgt ⁵. Volgens Buildwise kunnen hygroscopische zouten ook schade geven als er geen actief vochtprobleem is ⁴. De aanpak hoort dan bij een vochtige keldermuur en vloer, niet bij een schimmelreiniger.

Waar kan wat je ziet op wijzen?

Is schimmel in de kelder ongezond?

Departement Zorg zegt dat schimmel in huis een negatief effect kan hebben op de gezondheid ¹. Irritatie van de slijmvliezen van ogen en luchtwegen en allergische reacties zijn de klachten die het vaakst met schimmel in verband worden gebracht ¹.

Vanaf welke hoeveelheid schimmel klachten ontstaan, is volgens dezelfde bron niet bekend ¹. Daarom geldt het voorzorgsprincipe: beperk elke blootstelling aan schimmel zoveel mogelijk ¹.

Deze pagina is geen medisch advies en zegt niets over jouw gezondheid. Heb je klachten, bespreek ze dan met je huisarts.

Hoe beperk je de blootstelling als je de schimmel verwijdert?

Hoe verwijder je schimmel in de kelder met de juiste voorzorgen?

Met een allesreiniger, handschoenen en een mondmasker, en zonder javel ^1,2. Doe het niet zelf als je ademhalingsklachten hebt of allergisch bent voor schimmel. Ook zwangere vrouwen en kinderen verwijderen volgens Departement Zorg beter geen schimmel ¹.

1. Staat er water in de kelder? Kun je de zekeringkast droog en veilig bereiken, schakel dan de stroom naar de kelder uit. Staat de kast in het water of twijfel je, blijf dan uit de kelder.
2. Zet tijdens het verwijderen de ramen wijd open en hou de binnendeuren dicht, zodat er geen schimmeldeeltjes in andere kamers komen ². Dat is verluchten tijdens het werk, niet om de kelder te drogen. De infofiche gaat uit van een ruimte met ramen en zegt niet wat je doet in een kelder zonder raam dat open kan.
3. Haal bij grotere schimmelproblemen eerst materialen zonder schimmel, zoals meubels en lakens, uit de ruimte ². Wat toch blijft staan, maak je nadien schoon met een vochtige doek ².
4. Bescherm jezelf: draag handschoenen en een mondmasker, en bij grotere schimmelproblemen ook beschermende kledij die je nadien kan weggooien ².
5. Was de schimmel weg met allesreiniger in water en een vochtige doek of spons ². Is de schimmel moeilijk te verwijderen, maak dan het oppervlak nat en gebruik een harde, natte borstel ². Op een glad oppervlak spoel je daarna af met water en veeg je droog ².
6. Gebruik geen javel. Javel is ongezond, slecht voor het milieu en gevaarlijk als je het met andere producten mengt ².
7. Zit de schimmel diep in het pleisterwerk, dan verwijder je best het pleisterwerk ².
8. Verf, pleister of behang breng je pas aan als het vochtprobleem aangepakt is en de muur droog is ².
9. Komt de schimmel terug, herhaal dan tot de oorzaak aangepakt is en laat er telkens enkele dagen tussen ². Zolang het materiaal niet droog is, kan de schimmel blijven terugkeren ². Krijg je de schimmel zelf niet weg, schakel dan professionele hulp in ².

Wat doe je om te vermijden dat de schimmel blijft terugkeren?

Begin bij de bron van het vocht: volgens Departement Zorg blijft de schimmel anders terugkeren ¹. Bij condens kunnen verluchten op het juiste moment en minder waterdamp toevoegen helpen, en Buildwise noemt ook isolatie van de kelderwanden en een luchtontvochtiger ⁷. Water dat door muur of vloer binnenkomt, houden die maatregelen niet tegen.

Volgens Test-Aankoop los je een vochtprobleem niet op door een luchtontvochtiger te kopen: je moet eerst de oorzaak aanpakken ⁶. Ken je de oorzaak van water dat door muur of vloer komt, dan lees je bij kelderdichting en de technieken per oorzaak welke aanpak past. Ken je die niet of twijfel je, dan neemt bij de gratis vochtdiagnose een vochtexpert contact op en stelt hij die vast.

• Verlucht alleen als de buitenlucht minder waterdamp bevat dan de kelderlucht. Buildwise raadt af om de kelder in de zomer overmatig te ventileren ⁷.
• Wat een ontvochtiger wel en niet doet, staat bij een luchtontvochtiger voor de kelder.
• Droog geen was in de kelder ⁵.
• Volg de luchtvochtigheid met een hygrometer, een meter die temperatuur en luchtvochtigheid toont. Voor een kelder vonden wij geen officiële richtwaarde. Voor een woning noemt Departement Zorg een temperatuur van minstens 15 °C en een vochtigheid van 40 tot 60 procent van oktober tot april en 30 tot 70 procent van mei tot september ¹.